Među alkoholnim pićima, vino je sigurno jedno od najplemenitijih i najcenjenijih. Definišemo li ga sa stručnim rečnikom, vino je proizvod dobijen potpunim ili delimičnim vrenjem šire ili kljuka svežeg grožđa evropske vinove loze - Vitis viniferae. Brojne su sorte grožđa od kojih se dobija vino. Uzgajaju se u raznolikim područjima, na različitim zemljištima, različitim načinom uzgoja, što uz varijacije klime pojedinih godina prouzrokuje velike raznovrsnosti među proizvedenim vinima. Raspon je širok, od svetlih, laganih kiselkastih, preko ljupkih, mirisnih i punijih do teških, tamno obojenih i jakih vina. A upravo je ta raznolikost privlačna.
Sastav vina
Dobri poznavaoci znaju da je u vinu mnogo razIičitih sastojaka. Svi ti sastojci potiču od grožđa od kojih neki nepromenjeni prelaze u vino, a većina doživljava bitne promene tokom alkoholnog vrenja. Osnovni sastav i šire i vina, u kojoj su otopljene sve ostale supstance, jeste voda. Ona čini dve trećine do četiri petine vina, što znači da je u jednoj litri vina od 650 do 800 ml vode. U potpuno zrelom grožđu, posle vode, u širi ima najviše šećera, grožđanog šećera-glukoze i voćnog šećera-fruktoze, gotovo u jednakoj količini. Alkoholno vrenje brzo ih transformiše i stvara mnogo novih spojeva, zbog kojih prelazi slatki napitak, šira, u kvalitetno novi proizvod - vino. Događa se ponekad, slučajno, najčešće namerno, da ne provre sva količina šećera u širi. U vinu neprevreli šećer može povoljno uticati na ukus, smekšati ga i zaobliti. Vina koja sadrže puno šećera dobijaju se posebnim postupcima i svrstavaju u posebne grupe. Osnovni proizvod transformacije glukoze i fruktoze za fermentaciju je etil alkohol, etanol, ili u svakodnevnom govoru samo alkohol.
Od energetsko hranljivih sastojaka u vinu ima više ili manje ugljenih hidrata - šećera. Jedno od osnovnih sastojaka vina, iako ne najvažnije, je etanol - etil alkohol. Vino bez alkohola ne bi bilo vino, a o alkoholu najviše se polemiše, nekada u pozitivnom, ali mnogo češće u negativnom smislu.
„Sunce u časi “ skloni su vinari pesnički nazvati svoj proizvod; „Otrov u časi “- dobacuju neprijatelji vina. Istina može biti i jedno i drugo, zavisno od toga ko, kada i u kojim ga količinama konzumira.
Vina se dele:
Prema načinu proizvodnje i kvalitetu:
- prirodna vina;
- specijalna vina;
- penušava vina.
Prirodna vina se prema kvalitetu, načinu proizvodnje i vrsti vinogradarskog područja razvrstavaju na:
- vina bez geografskog porekla;
- vina sa geografskim poreklom
Vina sa geografskim poreklom se prema kvalitetu, načinu proizvodnje i vrsti vinogradarskog područja razvrstavaju na:
- regionalna vina sa geografskim poreklom;
- kvalitetna vina sa geografskim poreklom;
- vrhunska vina sa geografskim poreklom.
U Srbiji je izvršena nova klasifikacija vina prema kojoj se sva dele na vina sa i bez geografskog porekla, pri čemu su ona sa geografskim poreklom svrstana u tri kategorije. Reč je o usaglašavanju sa novim pravilima koje propisuje regulativa Evropske Unije, a vina sa geografskim poreklom - regionalna, kvalitetna i vrhunska - obeležavaće se evidencionim markicama, dok će svaki proizvođač nakon pribavljanja potvrde nadležnih službi o kvalitetu vina koje proizvodi, dobijati evidencione markice u boji - tačno za onu količinu vina koju proizvodi.
Evidenciona markica ima broj, skraćene oznake za kategoriju kvaliteta i godinu berbe. Štampa ih Zavod za izradu novčanica, a novim pravilnikom Ministarstva poljoprivrede predviđena su sledeća obeležja za vina sa geografskim poreklom:
ZELENA i oznaka GI - vina od grožđa iz nekog od tri regiona: centralne Srbije, Vojvodine i Kosova i Metohije, uz mogućnost korišćenja 15 % grožđa nekog drugog regiona u zemlji;
CRVENA i oznaka KPK - kvalitetna vina sa kontrolisanim geografskim poreklom i kvalitetom isključivo od grožđa iz jednog rejona ili vinogorja;
LJUBIČASTA i oznaka KGPK - vrhunska, najkvalitetnija vina iz jednog rejona ili vinogorja;
Prema boji vina se dele na:
- bela
- ružičasta
- crna
Prema količini neprevrelog šećera
- suva (sadržaj najviše 4g/l šećera)
- polusuva (4-12 g/l šećera)
- poluslatka (12-50 g/l šećera
- slatka (sa više od 50 g/l šećera)
